LEEFFabriek
| Gebouwfunctie | Trainings- en overnachtingslocatie |
| Locatie | Steenfabriek Elden, Arnhem |
| Bouwjaar | 2020 (januari) - 2025 (december) |
| Architect | Studio Jaarsveld |
| Bouwbedrijf | LEEFFabriek BV |
| Opdrachtgever | LEEFFabriek BV |
Een voormalig steenoven, gelegen in een uiterwaard in Arnhem, is herbestemd naar een retraitecentrum, waar eveneens trainingen, vergaderingen en teamdagen voor bedrijven kunnen worden georganiseerd.
De vlamoven dateert uit 1928 en was tot 1982 een onderdeel van een steenfabriek die voornamelijk straatklinkers produceerde. Typerend voor de steenoven zijn 30 stookkamers, stookzolder en een schoorsteen.
De uitdaging voor dit project lag in het verbinden van deze onderdelen en een plek te creëren waar men kan onthaasten, ontdekken en ontwikkelen.
Onthaasten, ontdekken, ontwikkelen en ontplooien
Retraitecentrum de LEEFFabriek heeft vier belangrijke stappen waar het proces voor de klant om draait. Het ontwerp legt een verbinding met dit proces:
- Onthaasten in de voormalige stookkamers op de begane grond, waar men de geborgenheid van de stenen gewelven voelt, waar men zich in nachtverblijven kan terugtrekken en waar men veel zicht heeft op de groene uiterwaard.
- Ontdekken vindt plaats in de coaching ruimten op de verdieping, op de voormalige stookzolder, dit zijn geborgen ruimten, met weinig zicht naar de buitenwereld, zodat men zich goed op zichzelf naar binnen kan richten, in samenwerking met de coach.
- Ontwikkelen vindt plaats in de grotere trainingsruimten, waar men in groepsverband zichzelf kan ontwikkelen middels trainingen.
- Ontplooien betekent datgene wat men ontwikkeld heeft tot uiting te brengen in de buitenwereld, de schoorsteen is hier symbolisch voor, men loopt via een spiltrap naar een uitkijkplatform op 22 meter hoogte, hiervandaan kijkt men uit op de buitenwereld.
De steenoven bestaat uit een driedeling van 30 afgezonderde stookkamers, stookzolder en een schoorsteen, die enkel met elkaar verbonden waren middels kleine stookgaten, kijkgaten, rook- en vuurkanalen. Met deze herbestemming is de driedeling met elkaar verbonden. Er zijn een viertal atriums gecreëerd door wanden en gewelven te verwijderen, daarnaast zorgt een lichtstraat in het dak voor verbinding met de schoorsteen en veel daglichttoetreding.
Dankzij deze ingrepen ontstaat een wisselwerking:
Geborgen ruimten, waar men zich kan afzonderen en tot rust kan komen - Open ruimten, waar men elkaar kan ontmoeten en tot ontwikkeling kan komen.
Donkere plekken, waar men zich meer op de achtergrond kan bevinden - Lichte plekken, waar men meer wordt geprikkeld.
Een architectonisch uitgangspunt was om het gebouw zoveel mogelijk in zijn waarde te laten, maar met subtiele ingrepen aan de buitenwereld te laten zien, dat het gebouw opnieuw tot leven is gebracht, bijvoorbeeld de verhoging van de schoorsteen met 4 meter nieuw metselwerk.
Een bouwwerk die decennialang ongebruikt, leeg stond, daarop biedt de LEEFFabriek een antwoord: het bouwwerk is met een passende functie herbestemd en kan decennialang opnieuw, op een andere manier functioneren.
In de steenfabriek draaide het uiteindelijk om het produceren van een eindproduct (baksteen) met behulp van een grondstof uit de direct omgeving (klei). De nieuwe tussenwanden in de voormalige stookkamers zijn afgewerkt met een mengsel van cement en deze zelfde klei. Voor het creëren van de atriums zijn een groot aantal chamotte stenen van de gewelven en muren van de stookkamers verwijderd. Deze stenen zijn hergebruikt als zichtbare vloer voor de verdieping. Op de voormalig stookzolder, zijn nieuwe verblijfsruimten volledig vervaardigd van een hernieuwbare grondstof: hout. De inwaartse dakvlakken van het vlinderdak zijn voorzien van zonnepanelen.
Uiteindelijk draait het in de LEEFFabriek om het creëren van sociale duurzaamheid voor de maatschappij. In het retraitecentrum wordt volop aandacht gegeven aan de mentale gezondheid.
